Big Ben

Big Ben

Bridge Street. (Otwórz mapę)

Opis

Big Ben to wielka wieża zegarowa na północnym krańcu Pałacu Westminsterskiego, nad Tamizą: 96 metrów piaskowego kamienia i gotyckich maswerków, cztery ogromne tarcze i dzwon, którego głos wybija godziny Londynu od 1859 roku.

Ściśle mówiąc, Big Benem jest dzwon w środku, 13,5 tony brązu. Wieża była po prostu Clock Tower aż do 2012 roku, kiedy z okazji Diamentowego Jubileuszu królowej Elżbiety II nazwano ją Elizabeth Tower. Prawie wszyscy nadal nazywają całość Big Benem.

Najpierw przyjrzyj się czterem tarczom: mają po 6,9 metra średnicy i składają się z 324 kawałków opalizującego szkła w pozłacanej żeliwnej ramie. Pod każdą biegnie łacińska modlitwa za królową Wiktorię, a czwórkę zapisano jako IV, a nie IIII, jak na większości zegarów.

Zwróć uwagę także na kolor. W latach trzydziestych XX wieku ramy pomalowano na czarno, by ukryć sadzę; renowacja z lat 2017–2021 zdjęła farbę i przywróciła pierwotny błękit pruski, razem z odnowionym złoceniem tarcz i biało-czerwonymi tarczami świętego Jerzego.

Wyżej znajduje się 52 rzeźbionych tarcz herbowych z godłami królestwa: różą Tudorów, ostem, koniczyną i porem. Nad dzwonnicą świeci Ayrton Light, zapalana, ilekroć Izba Gmin obraduje po zmroku. Pierwotnie kierowano ją w stronę Pałacu Buckingham, aby królowa Wiktoria widziała, kiedy posłowie pracują.

Potem jest jeszcze dźwięk. Co kwadrans cztery mniejsze dzwony grają Westminster Quarters, melodię zapożyczoną z kościoła w Cambridge, a o pełnej godzinie odpowiada im Big Ben swoim głębokim E.

Wieża narodziła się z katastrofy. W 1834 roku pożar zniszczył większość dawnego Pałacu Westminsterskiego, a Charles Barry odbudował go w stylu gotyckim. Projekt wieży zegarowej zlecił Augustusowi Puginowi: był to jego ostatni projekt przed chorobą i śmiercią. „Jest piękna”, napisał Pugin, oddając rysunki.

Dzwon miał trudny początek. Pierwszy pękł podczas prób. Drugi, wciągnięty na wieżę w 18 godzin, pękł również, dwa miesiące po pierwszym biciu: młot był ponad dwa razy cięższy, niż powinien.

Rozwiązanie było proste. Dzwon obrócono o jedną ósmą obrotu i dano mu nowy młot, a od tamtej pory dzwoni nieco innym tonem, razem z pęknięciem. Przydomek może pochodzić od sir Benjamina Halla, wysokiego ministra nadzorującego montaż, a może od ówczesnego pięściarza wagi ciężkiej.

Zegar słynie z precyzji. Bił przez cały Blitz, nawet gdy po nalocie w maju 1941 roku uszkodzone zostały dwie tarcze, a w sylwestra 2024 wybił północ z dokładnością do pięciu tysięcznych sekundy.

Koniecznie zobacz
• Tarcze i ich błękit pruski.
• Westminster Quarters o pełnej godzinie.
• Ayrton Light po zmroku.

Czy wiesz, że…?
• Zegar reguluje się starymi pensami układanymi na wahadle.
• W 1949 roku stado szpaków usiadło na wskazówce minutowej i opóźniło zegar o cztery i pół minuty.
• Wieża jest lekko przechylona na północny zachód, u szczytu o około 50 centymetrów.